Λιτανεία στο Ποτάμι

Η Κυριακή της Μεγάλης Εβδομάδας ονομάζεται έτσι, γιατί "μετά Βαΐων και κλάδων" έγινε η υποδοχή του Χριστού στα Ιεροσόλυμα. Ο Χριστός μπαίνει στην πόλη χωρίς την βασιλική πολυτέλεια, καθισμένος πάνω σε έναν όνο και αντί να τον υποδεχτούν οι πολιτικοί και θρησκευτικοί ηγέτες του τόπου με ροδοπέταλα και τελετές, μόνο τα μικρά παιδιά κουνούν τα βάγια των φοινίκων για υποδοχή. «Των Βαγιώνε», όπως λέγεται στην Κέρκυρα η Κυριακή των Βαΐων, οι Λευκιμμιώτες φορούν τα καλά τους και πηγαίνουν ο καθένας στην εκκλησία της ενορίας του για να παρακολουθήσει τη Λειτουργία. Χαρακτηριστικό έθιμο της ημέρας είναι ο στολισμός των εκκλησιών με βάγια, ενώ μετά τη λειτουργία ο παπάς ευλογεί και δίνει στους πιστούς, σταυρούς από βάγια με ένα φύλλο ελιάς στο κέντρο του, τους οποίους βάζουν στα εικονίσματα ή όπου αλλού χρειάζονται προστασία. Την Κυριακή των Βαΐων είναι έθιμο στη Λευκίμμη να τρώμε Μπακαλιάρο σκορδαλιά ή ψάρια.

ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

Λευκιμμιώτικη φορεσιά

Μεγάλη Πέμπτη

Το πρωί της Μεγάλης Πέμπτης, τα χέρια των γυναικών της Λευκίμμης βάφονται κόκκινα από το βάψιμο των αυγών, αιώνιο σύμβολο ανανέωσης της ζωής και της φύσης. Όλες τις προηγούμενες ημέρες μάζευαν τα αυγά από τις κότες που έχουν όλα τα σπίτια και εκτρέφουν, ξεχωρίζοντας τα αυγά της Μεγάλης Πέμπτης ως πιο φρέσκα και καλύτερα, παίρνοντας τη θέση τους στο κέντρο του τραπεζιού.

Το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης σε όλες τις εκκλησίες της Λευκίμμης ακούγονται τα 12 Ευαγγέλια. Ένα παλαιό έθιμο της ημέρας αυτής είναι, ότι κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης των Δώδεκα Ευαγγελίων, οι γυναίκες, έπλεκαν με τις βελόνες που είχαν φέρει μαζί τους το γαϊτάνι από άσπρο βαμβακερό ύφασμα, σταματώντας το πλέξιμο κάθε φορά που απαγγέλλεται ένα Ευαγγέλιο. Το γαϊτάνι που έφτιαχναν το φορούσαν στο χέρι των μωρών για φυλαχτό, μιας και στην πλέξη του υπήρχε η καλή ενέργεια του θεού.

Μεγάλη Παρασκευή

Την Μεγάλη Παρασκευή το πρωί όλοι οι κάτοικοι της Λευκίμμης πηγαίνουν να παρακολουθήσουν την τελετή της Αποκαθήλωσης του Κυρίου και να προσκυνήσουν τον Ιησού πάνω στον ξύλινο σταυρό, μέσα σε συγκινητική ατμόσφαιρα και

Φιλαρμονική Λευκίμμης

Το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής γύρω στις 8 γίνεται η περιφορά όλων των Επιταφίων γύρω-γύρω από τα χωριά. Η κάθε ενορία στη Λευκίμμη έχει τον δικό της Επιτάφιο. Τον Επιτάφιο κρατούν νεαρές κοπέλες και πίσω τους ακολουθούν ο παπάς της ενορίας με τους ψάλτες, η Φιλαρμονική της Λευκίμμης παίζοντας πένθιμα εμβατήρια και πιο πίσω το πλήθος των πιστών κρατώντας κεράκια. Κατά τη διάρκεια της περιφοράς του Επιτάφιου, όταν συναντούν μια εκκλησία σταματούν και κάνουν δέηση. Η περιφορά του Επιτάφιου ολοκληρώνεται με την επιστροφή του στην εκκλησία από όπου ξεκίνησε. Μόλις φτάσει στην εκκλησία τον περιφέρουν 3 φορές μέσα και έξω από την εκκλησία και τέλος τον τοποθετούν στη θέση του και ακολουθεί η Λειτουργία. Στο τέλος της Λειτουργίας ο παπάς κάθεται δίπλα από τον Επιτάφιο και περνώντας ένας-ένας οι πιστοί για να τους ευλογήσει, του λένε και τα ονόματα των αγαπημένων τους προσώπων που έχουν φύγει από τη ζωή για να τα μνημονεύσει. Οι πιστοί προσκυνάνε τον Επιτάφιο και παίρνουν μαζί τους ένα λουλουδάκι από πάνω του, για να το πάρουν στο σπίτι τους και να το βάλουν πάνω στις εικόνες να τους ευλογάει.

Μεγάλο Σάββάτο

Στις 11 το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου ο κόσμος περιμένει την Πρώτη Ανάσταση. Οι καμπάνες των εκκλησιών της Λευκίμμης χτυπούν χαρμόσυνα και από τα παράθυρα των σπιτιών πέφτουν πήλινα κανάτια και σκεύη στους δρόμους. Το έθιμο αυτό, που συνδέεται με το Ευαγγελικό χορείο "Συ δε Κύριε Ανάστησόν με ίνα συντρίψω αυτούς ως σκεύη κεραμέως", είναι επιρροή από τους Ενετούς, που συνήθιζαν την Πρωτοχρονιά να πετούν από τα παράθυρά τους παλιά αντικείμενα για να τους φέρει ο νέος χρόνος καινούργια. Οι Κερκυραίοι οικειοποιήθηκαν το έθιμο αυτό και το πραγματοποιούσαν στη μεγαλύτερη Ελληνική γιορτή, το Πάσχα. Τα παλιά αντικείμενα αντικαταστάθηκαν από πήλινα κανάτια (μπότηδες). Μια άλλη εκδοχή δίνει στο έθιμο ειδωλολατρική προέλευση. Το Πάσχα βρίσκεται στην αρχή της νέας βλαστικής χρονιάς, η φύση ξυπνάει από το χειμερινό λήθαργο και οι καρποί συλλέγονται σε νέα δοχεία, ενώ τα παλιά πετιούνται.

Ανάσταση στη Λευκίμμη

Κυριακή του Πάσχα

Το πρωί της Κυριακής του Πάσχα, οι Λευκιμμιώτες πηγαίνουν στην εκκλησία να παρακολουθήσουν τη Λειτουργία και μετά πολλοί ξεκινούν την διαδικασία του ψησίματος του οβελία. Στη Λευκίμμη αλλά και γενικότερα σε όλη την Κέρκυρα, σε αντίθεση με την υπόλοιπη Ελλάδα, το σούβλισμα του αρνιού τη Λαμπρή εμφανίστηκε τα τελευταία χρόνια και δεν αποτελεί μέρος της παράδοσής της. Οι Λευκιμιώτες το μεσημέρι της Λαμπρής τρώνε σούπα αυγολέμονο με κρεατικά ή κοτόπουλο και αφήνουν τον οβελία για τη Δεύτερη μέρα του Πάσχα (τη Νια Δευτέρα). Αυτό γίνεται διότι το στομάχι είναι αποδυναμωμένο από την πολυήμερη νηστεία και μια σούπα το βοηθά να ανακάμψει.

Νια Βδομάδα

H Εβδομάδα του Πάσχα στην Κέρκυρα λέγεται «Νια Βδομάδα» που σημαίνει Νέα Εβδομάδα.

Tη Δευτέρα του Πάσχα, τη Nια Δευτέρα σε όλο σχεδόν το νομό της Kέρκυρας γίνονται οι Λιτανείες, οι(Λιτανειές) όπως λέγονται στην Κέρκυρα. Μετά τη λειτουργία το πρωί της Νιας Δευτέρας στη Λευκίμμη, η κάθε εκκλησία κάνει τη δική της Λιτανεία γύρω από το χωριό της βγάζοντας την εικόνα της Παναγίας, το φλάμπουρο, τα εξαπτέρυγα και το σταυρό της. Tο φλάμπουρο το κρατάει ο πιο γεροδεμένος του χωριού γατί είναι πολύ βαρύ και αποτελεί μεγάλη τιμή γι’ αυτόν. Από τη μία μεριά του ποταμιού στην περιοχή Ποτάμι, η εκκλησία της Παναγίας της Eυαγγελίστριας (της Βαγγελίστρας), ξεκινάει τη Λιτανεία προς το επόμενο χωριό τους Αγίους Θεοδώρους. Μόλις φτάσει παίρνει μαζί της και αυτήν την ενορία και συνεχίζουν μαζί προς την επόμενη ενορία, την ενορία της Παναγιάς. Όλες μαζί σχηματίζουν μια πομπή που επιστρέφει προς το ποτάμι. Ένα παλαιό έθιμο της περιοχής και επικίνδυνο συνάμα είναι όταν δύο εκκλησίες συναντηθούν, ρίχνουν τα μάσκουλα. Τα μάσκουλα (πρόκειται για σωλήνες σιδερένιους, γεμισμένους με μπαρούτι και ερμητικά κλεισμένους με ξύλο, που έχουν μια μικρή τρυπίτσα για το φιτίλι) τοποθετούνται στις ελιές δίπλα από κει που θα περάσει η Λιτανεία γι’ αυτό χρειάζεται μεγάλη προσοχή για τυχόν τραυματισμούς.
Από την άλλη μεριά του ποταμιού η ενορία του Αγίου Ισαύρου κάνει και αυτή τη δική της Λιτανεία γύρω από το χωριό Μελίκια και κατευθύνεται προς το ποτάμι. Μόλις οι πομπές και από τις δύο μεριές του ποταμιού συναντηθούν πάνω στη γέφυρα που τις ενώνει, γίνεται δέηση με τη συμμετοχή όλων των πιστών, ψάλλοντας το «Χριστός Ανέστη» και ακούγοντας τα μάσκουλα που πέφτουν βροχή μέσα και έξω από το ποτάμι. Στη συνέχεια η κάθε ενορία γυρίζει στην εκκλησία της για να προσκυνήσει την εικόνα της Παναγίας και γυρίζουν στα σπίτια τους για να φάνε το αρνί.
Tην Παρασκευή του Πάσχα γιορτάζει η Zωοδόχος Πηγή και μεγάλα πανηγύρια στήνονται σ’ ολόκληρο το νησί, ενώ την Κυριακή του Θωμά κλείνει η περίοδος του εορτασμού του Πάσχα.

Για όσους αποφασίσουν να επισκεφτούν την Λευκίμμη για το Πάσχα τους το συνιστούμε ανεπιφύλακτα, γιατί είναι μια αξέχαστη μοναδική εμπειρία!!!

Καλό Πάσχα σε όλους σας